รู้จักมอลโดวาผ่านห้องสมุดเยาวชนแห่งชาติ

โดย ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร.วราภรณ์ ฉัตราติชาต

คณะนิเทศศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย

บ่ายวันนี้ (03/06/2024) พอเสร็จธุระที่ Universitatea de Stat din Moldova ก็อยากเดินดูเมือง ใจมุ่งตรงไปที่ The Triumphal Arch ประตูชัย ใจกลางเมือง แต่ระหว่างที่เดินอยู่บนถนน Strada Alexei Şciusev ไม่รู้มีแรงดึงดูดอะไรให้สายตาเหลือบไปมองประตูบานแคบที่เปิดไว้เพียงแค่บานเดียว และเห็นป้ายด้านซ้าย เขียนว่า Biblioteca Națională pentru Copii “Ion Creangă” หันไปด้านขวา พบคำแปลว่า National Children’s Library “Ion Creangă” ตาวาวเป็นประกาย และตัดสินใจเลี้ยวเข้าทันที พอเปิดประตูเข้าไป ก็พบกับห้องสมุดเยาวชนแห่งชาติของมอลโดวา แม้จะไม่ใหญ่โต โอ่อ่า แต่มีความน่ารัก สีสันสดใส พร้อมต้อนรับเด็กๆ และผู้มาเยือน

หลังจากแนะนำตัวและขออนุญาตเข้าเดินชม บรรณารักษ์แสนใจดี เดินมาคุยให้ข้อมูลกับเราเกี่ยวกับห้องสมุดแห่งนี้ที่ตั้งชื่อเป็นเกียรติกับ Ion Creangă นักเขียนวรรณกรรมเยาวชนคนสำคัญของประเทศ ห้องสมุดแบ่งเป็น 2 ส่วน/ตึก คือ ส่วนห้องสมุดเด็กเล็ก และ ห้องสมุดเด็กโต เป็นการบริหารงานภายใต้กระทรวงวัฒนธรรมของประเทศมอลโดวา เปิดให้ประชาชน/เด็ก ใช้ฟรี และยืมกลับบ้านได้ฟรี เป็นเวลา 2 สัปดาห์
โถงหน้าของห้องสมุดเด็กเล็ก
ฝั่งห้องสมุดเด็กเล็กมีพื้นที่ไม่มาก แต่สามารถแบ่งได้เป็น 2 ห้อง ห้องแรกเป็นห้องสำหรับอ่านหนังสือ ดีไซน์ชั้นหนังสือเก๋ไก๋ บรรณารักษ์เล่าให้ฟังว่า ส่วนนี้ได้รับความช่วยเหลือจากรัฐบาลสวีเดน พร้อมกับชี้ให้ดูภาพวาดบนผนังที่เป็นการพบกันของตัวละครวรรณกรรมเยาวชนที่สำคัญของประเทศทั้งสอง ทั้ง Pippi Longstocking จากสวีเดน และ Guguta ตัวละครจากหนังสือของ Spiridon Vangheli และแม่แพะ ตัวละครสำคัญจากหนังสือของ Ion Creangă
ห้องอ่านหนังสือ ภาพบนผนังด้านซ้ายสุดเป็นภาพของ Ion Creangă ถัดมาเป็นแม่แพะและตัวละครจาก Guguta อีกฝั่งจะเป็นปิปปี้ถุงเท้ายาว ตัวแทนจากสวีเดน

หนังสือเรื่อง Guguta นี้ถือได้ว่าเป็นหนังสือเด็กเล่มสำคัญเล่มหนึ่งของประเทศมอลโดวา พอเราถามว่า มีเวอร์ชั่นภาษาอังกฤษไหม บรรณารักษ์จึงแนะนำให้เราไปที่โซนหนังสือต่างประเทศ ที่อยู่ในฝั่งห้องสมุดเด็กโต ที่นั่นทำให้เราได้เปิดดูฉบับแปลเป็นภาษาอังกฤษที่พิมพ์ตั้งแต่ปี 1977 แต่ยังอยู่ในสภาพดีมาก กะไว้ว่า วันไหนว่างๆ จะไปอ่านหนังสือที่โซนนั้น จะได้เรียนรู้มอลโดวาผ่านวรรณกรรมเด็กและเยาวชน

หนังสือบางส่วนในห้องอ่านหนังสือสำหรับเด็กโต

บรรณารักษ์ยังนำหนังสือเด็กจากนักเขียนชาวมอลโดวามาให้เรารู้จักอีกท่าน คือ Ionela Hadârcă นักเขียนหญิงเจ้าของผลงานหนังสือเด็กเรื่อง UF! สอนเกี่ยวกับการอยู่ร่วมกับพี่น้อง และเรื่อง UHU ที่ปรับมุมมองให้กับผู้ปกครองว่า พ่อแม่ก็สามารถเรียนรู้จากลูกๆ ได้เช่นกัน

อีกฝั่งของห้องสมุดเด็กเล็ก เป็นห้องสำหรับหนังสือให้ยืมกลับบ้าน แบ่งออกเป็น 2 โซน ด้านซ้ายเป็นชั้นหนังสือภาษาโรมาเนีย และด้านขวาเป็นหนังสือภาษารัสเซีย โซนด้านหลังได้เห็นหนังสือภาษาสวีดิช และวรรณกรรมเยาวชนต่างประเทศที่แปลเป็นภาษาโรมาเนีย เช่น วรรณกรรมของ Oscar Wilde หรือ Beatrix Potter และคนอื่นๆ

โซนห้องสมุดสำหรับยืมกลับบ้าน

จังหวะที่บรรณารักษ์อธิบายเรื่องราวต่างๆ ของห้องสมุดให้เราฟังอยู่นั้น ก็มีหนุ่มน้อยมาขอยืมหนังสือ Winnie the Pooh ภาษารัสเซียกลับบ้าน เราเลยขออนุญาตเปิดดูและถ่ายรูปมาโชว์ให้เพื่อนๆ เห็น Winnie the Pooh ในอีกเวอร์ชั่นที่แปลกตาออกไป

วินนี่เดอะพูห์ฉบับภาษารัสเซีย
ตัวอย่างหนังสือของ Ion Creangă
ก่อนออกจากห้องสมุด ตาก็ไปเห็นโซนจัดแสดงด้านหลังของโต๊ะบรรณารักษ์ เป็นตุ๊กตาแพะ และหมาป่า ซึ่งก็มาจากหนังสือเรื่อง Capra cu trei iezi (The goat and her three kids) ของ Ion Creangă ยิ่งทำให้เห็นถึงความสำคัญของนักเขียนท่านนี้ในประเทศมอลโดวา ที่แม้ว่าภายหลังจะถือสัญชาติโรมาเนียก็ตาม
ด้านหลังโต๊ะบรรณารักษ์ มาจากเรื่อง The goat and her three kids ของ Ion Creangă

เราก็เดินมาอีกตึกที่อยู่ติดกัน เป็นห้องสมุดเด็กโต เราพุ่งไปที่ชั้นสองเพื่อหาโซนหนังสือภาษาต่างประเทศ บรรณารักษ์อีกท่าน ได้ไปตามเพื่อนร่วมงานที่สื่อสารภาษาอังกฤษได้มาคุยกับเรา ชั้นสองนี้แบ่งเป็นสองห้องเล็กๆ โดยห้องแรก เป็นห้องสมุดแนวหนังสืออ้างอิง สำหรับอ่านที่นี่เท่านั้น เท่าที่กวาดตาดู จะเป็นหนังสือเก่า หายากที่ไม่เหมาะกับการยืมกลับ อีกห้องคือหนังสือภาษาต่างประเทศที่เราสนใจ พบว่ามีหนังสือมากมายทั้งภาษาอังกฤษ ฝรั่งเศส เยอรมัน รวมทั้งภาษาจีนและญี่ปุ่นที่ได้รับการมอบจากสถานทูตของประเทศนั้นๆ

จุดที่เรารู้สึกว่าดีมาก ๆ คือ ชั้นหนังสือภาษายูเครนที่เพิ่งเพิ่มเข้ามา บรรณารักษ์อธิบายว่า ตอนนี้มอลโดวามีชาวยูเครนเข้ามาอยู่มากขึ้น ทางห้องสมุดจึงเพิ่มหนังสือภาษายูเครนให้เด็กๆ ได้ยืมอ่าน … 

อ๋อย ดีต่อใจ ถ้าศัพท์อินเทรนด์ก็คงจะบอกว่า Inclusive แต่จริงๆ ง่ายๆ ก็คือ มีใจคำนึงถึงคนอื่น

เรื่องห้องสมุดเด็กก็ไม่ใช่เรื่องใหม่ บ้านเราก็มีอยู่มากมาย แต่ถ้าพิจารณาจากข้อมูลของเว็บไซต์กระทรวงการต่างประเทศ ที่ระบุว่า ประเทศมอลโดวาเป็นประเทศที่ยากจนที่สุดประเทศหนึ่งในยุโรป แล้วรัฐบาลยังให้ความสำคัญกับเยาวชนแบบนี้ ก็ถือว่าน่านับถือ ส่วนตัวเราก็ถือว่าได้เปิดโลกกว้าง รู้จักนักเขียนมอลโดวาเพิ่มขึ้นอีก 3 คน และหนังสืออีกหลายเล่ม แน่นอนว่า เราก็จะกลับไปอ่าน Guguta ฉบับแปลภาษาอังกฤษอีกรอบแน่นอน

บทความนี้เป็นประสบการณ์จากการเดินทางในฐานะนักวิจัยแลกเปลี่ยน ภายใต้โครงการ Marie Curie Research and Innovation Staff Exchange scheme within the H2020 Programme (LABOUR Project)

Leave a comment

Your email address will not be published. Required fields are marked *